على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3888
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ا . پ . خط نستعليق . ولائج ( val 'ej ) ع . ج . وليجة . ولائح ( val 'eh ) ع . ج . وليحة . ولائد ( val 'ed ) ع . ج . وليدة . ولائم ( val 'em ) ع . ج . وليمة . ولت ( valt ) م . ع . ولته حقه ولتا ( از باب ضرب ) : كم كرد حق او را . ولث ( vals ) ا . ع . باران اندك . و پيمان نااستوار و بىقصد . و آزاد كردن بنده را پس از مرك باينكه بوى بگويى : انت حر بعد موتى . و باقى ماندهء خمير در ظرف و باقى مانده آب در كاسه . و زيادتى بكنى در آوند . و اثر درد چشم . و وعده سست و ضعيف . ولث ( vals ) م . ع . ولثه بالعصا ولثا ( از باب ضرب ) : زد او را با عصا . و ولث له عقدا : عهد نا استوار بست با او . ولج ( valj ) و ( velj ) و ( valaj ) ا . پ . بلدرچين و سلوى و كرك و ولچ و ورتاج . ولج ( valaj ) ا . ع . راه ريگستان . ج : اولاج . ولج ( valaj ) ع . ج . ولجة . ولج ( volaj ) ا . ع . چوزه عقاب . ولج ( voloj ) ع . ج . وليج . ولجة ( valajat ) ا . ع . باران گريز و سمج كوه كه رونده در هنگام باران و جز آن بدان پناه آورد . و خم وادى . ج : ولج . و ج ج : اولاج . ولجة ( volajat ) ص . ع . بسيار درآينده . يق : فلان خرجة ولجة : فلان بسيار بيرون آينده و بسيار در آينده است . ولچ ( valc ) و ( velc ) و ( valac ) ا . پ . سلوى و بلدرچين و ولج و كرك و ورتاج . ولح ( valh ) م . ع . ولح البعير ولحا ( از باب ضرب ) : بار كرد بر آن شتر فوق طاقت آن . ولخ ( valax ) ا . ع . نام گياهى . ولخة ( valexat ) ص . ع . ارض ولخة : زمين درهم پيچيده گياه . ولد ( vald ) و ( veld ) و ( vold ) و ( valad ) ا . ع . و يقع على الذكر و الانثى : فرزند ، واحد و جمع در وى يكسان است و گاه جمع آن اولاد و ولدة والدة و ولد آيد . ولد ( vold ) ع . ج . ولد . المثل : ولدك من دمى عقبيك اى من دماء عقبيك : يعنى فرزندان تو آنهايى هستند كه آنها را زاييده باشى . و نيز ولد : ج . ولود . ولد ( valad ) ا . ع . ما ادرى اى ولد الرجل : يعنى نمىدانم كدام مرد است او . ولد ( valad ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرزند . و پور و پسر . ج : ولدان . و فلان ولد فلان : يعنى فلان پور فلان . و ولد الزنا : خشوك و حرامزاده و خراطين . ولدان ( veld n ) ع . ج . وليد . ولدان ( valad n ) پ . ج . ولد . ولدة ( veldat ) ع . ج . ولد ( vald ) و ( veld ) و ( vold ) و ( valad ) . ولذ ( valz ) م . ع . ولذ و لذا ( از باب ضرب ) : تيز رفت . و ولذ فلانا : بتندى جنبانيد فلان را . ولس ( vals ) ا . ع . نادرستى و فريب . ولس ( vals ) و ولسان ( valas n ) م . ع . ولست الناقة ولسا و ولسانا ( از باب ضرب ) : شتاب رفت آن مادهشتر . و ولس الحديث ولسا : بكنايه گفت سخن را و تصريح نكرد . و ولس فلانا : خيانت كرد فلان را و فريب داد آن را . ولع ( val ' ) ا . ع . دروغ . و در مبالغه گويند : ولع والع : يعنى دروغ بزرك . ولع ( val ' ) م . ع . ولع ولعا و ولعانا ( از باب فتح ) : سبك و خوار گرديد . و دروغ گفت . و ولع بحقه : ربود حق آن را . و ما ادرى ما ولعه : نمىدانم چه چيز بازداشت آن را . و ولع ولعا : حريص و آزمند گرديد . ولع ( vala ' ) م . ع . ولع به ولعا و ولوعا ( از باب سمع ) : حريص و آزمند گرديد به آن . ولع ( vale ' ) ص . ع . حريص و آزمند . ولعان ( vala ' n ) م . ع . ولع ولعا و ولعانا . ر . ولع . ولعة ( vala'at ) ع . ج . والع . ولعة ( vola'at ) ص . ع . آرزومند و حريص به چيزى كه ديگرى دارا باشد . ولغ ( valq ) و ( volq ) و ولغان ( valaq n ) م . ع . ولغ الكلب فى الاناء يلغ و يالغ و ولغ الكلب بشرابنا و فى شرابنا و من شرابنا ولغا و ولغا و ولغانا و ولوغا ( از باب ضرب و سمع و حسب ) : به اطراف زبان آب خورد آن سك از آن خنور و يا در كرد زبان خود را در آن و جنبانيد ، و هو خاص بالسباع و من الطير بالذباب . ولغة ( valqat ) ا . ع . دول خرد و كوچك . ولغونه ( valqune ) ا . پ . گلگونه و غازه و سرخى زنان .